1. خانه >
  2. حوزه‌های سیاستی >
  3. سیاست داخلی >
  4. تنوع فرهنگی - هویتی و انسجام ملی
نویسنده
حوزه سیاستی
موضوع
استان

  • تحلیل اقتصادی جدایی‌طلبی در ایران

    تحلیل اقتصادی جدایی‌طلبی در ایران

    علی سرزعیم

    25 فروردین 1395 ساعت 19:11

    از وقتی که از یک جریان مطرود اقلیت شروع به کسب حمایت می‌کند، باید به سرعت به این سوال پرداخت که چه عاملی موجب شده تا آن گروه به تدریج حامی پیدا کند. در اینجا روش‌شناسی اقتصاد به ما کمک می‌کند تا موضوع را در چارچوب مناسبی تحلیل کنیم.

  • ضرورت جرم‌انگاری سریع در زمینه ادبیات نفرت

    ضرورت جرم‌انگاری سریع در زمینه ادبیات نفرت

    سالار سیف‌الدینی

    2 اسفند 1394 ساعت 16:47

    مدت‌ها است که موضوع ترویج و اشاعه ادبیات نفرت به یکی از دغدغه‌ها و مشکلات اجتماعی ایران تبدیل شده است که اغلب به عرصه سیاست هم کشیده می‌شود و آسیب‌های دامنه‌داری را در پی دارد. تریبون‌هایی اعم از صداوسیما، روزنامه‌های پرتیراژ و یا محلی و اینترنت از جمله بسترهای مهم این پدیده‌اند. در یکی دو ماه گذشته چندین مورد از حوادث مشابه در سطح گسترده موضوع رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی و به طور کلی نارضایتی عمومی شده است.

  • تغییر ابعاد قومیت‌گرایی آذری و پیامدهای آن

    تغییر ابعاد قومیت‌گرایی آذری و پیامدهای آن

    سالار سیف‌الدینی

    27 دی 1394 ساعت 20:55

    در ماه‌های اخیر یکبار دیگر شاهد افزایش تنش‌های ناحیه‌گرایانه در آذربایجان بودیم که با پخش یک برنامه طنز از شبکه دوم صدا و سیما همزمان شد. متاسفانه کم‌توجهی به هویت ایرانی و بسنده‌کردن به شعار و ظواهر در حوزه هویت دینی باعث خدشه‌دارشدن انسجام ملی در نواحی شمال‌غرب شده است.

  • جمع‌آوری ‌شاخص‌های ‌زبانی و قومی در سرشماری‌ها: آری یا خیر؟

    جمع‌آوری ‌شاخص‌های ‌زبانی و قومی در سرشماری‌ها: آری یا خیر؟

    سالار سیف‌الدینی

    6 آبان 1394 ساعت 08:34

    حذف آمار کمی گروه‌های زبانی و قومی ایران از فکت بوک سازمان اطلاعات مرکزی امریکا (سیا) یکبار دیگر بحث لزوم یا عدم لزوم جمع‌آوری دقیق اطلاعات مربوط به گروه‌های زبانی و قومی را در ایران فرا‌یاد آورد.
    «فکت‌بوک سیا» که به‌صورت آنلاین نیز قابل دسترس است، آمار و اطلاعات پایه در خصوص تمام کشورهای جهان از جمله شاخص‌های جمعیتی زبان و قومیت را جمع‌آوری و منتشر می‌کند. اطلاعات این بخش از داده‌‌های ایران در سال 2014 به روزی‌رسانی شده‌ بود و با توجه به نبود اطلاعات دقیق رسمی در‌این‌باره، منبعی برای نویسندگان و پژوهشگران خارجی و گاه داخلی در خصوص ایران به‌شمار می‌رفت.
    به موجب قانون، مرکز‌آمار ایران موظف است هر ده‌سال یکبار به جمع‌آوری اطلاعات جمعیتی اعم از جنس، سن، وضع زناشویی، دین، مهاجرت، سواد، خانوار، مسکن، کار، سوخت و... بپردازد. این اطلاعات در نهایت از سطوح کشوری، استانی و شهرستانی مورد استفاده سیاست‌گذاران قرار می‌گیرد. تاکنون سابقه پرسش از قومیت و زبان افراد در سرشماری‌های سراسری وجود نداشته‌‌است با‌‌این‌جود برخی این انتقاد را مطرح کرده و بر لزوم جمع‌آوری اطلاعات شهروندان بر اساس قومیت و زبان تاکید دارند.
    در مقاله حاضر به بررسی این موضوع خواهیم‌پرداخت که سیاست «اعمالی» دولت ‌ایران در جمع‌آوری‌نکردن آمار و شاخص‌های اقوام ‌ایرانی به شکلی که در برخی کشورها رایج است، سیاستی درست و کارآمد است یا خیر!

  • کنشگران قومی و انتخابات مجلس دهم

    کنشگران قومی و انتخابات مجلس دهم

    سالار سیف‌الدینی

    28 شهریور 1394 ساعت 12:48

    چندین سال است که در ایران نام انتخابات و اقوام با یکدیگر پیوند خورده است و یکی از لایه‌های زیرین اما تاثیرگذار پویش‌های انتخاباتی در ایران، استفاده ابزاری جریان‌های قومی از انتخابات و همچنین استفاده ابزاری نامزدها از ابزارهای قومی است. بنابراین می‌توان ادعا کرد که موضوع فعلی، هم کارکردی دوگانه دارد و هم امری دو طرفه محسوب می‌شود. با عنایت به این تحلیل در این یادداشت سعی خواهد شد به بررسی و مطالعه بازیگری کنشگران قومی در انتخابات آتی مجلس بپردازیم.

  • بایسته‌ها و ضرورت‌های تقویت هویت ملی در منابع درسی مقطع متوسطه

    بایسته‌ها و ضرورت‌های تقویت هویت ملی در منابع درسی مقطع متوسطه

    بهاره سازمند

    16 تیر 1394 ساعت 14:09

    یکی از موضوعات اصلی مورد توجه در سال‌های اخیر، فراهم‌آوردن زمینه برای توجه به فرایند هویت‌یابی در میان دانش‌آموزان بوده است. واقعیتی که در این مقطع برای همه صاحب‌نظران و تحلیل‌گران اجتماعی اهمیت یافت، لزوم توجه به نشانه‌های مشکل هویت در میان دانش‌آموزان ـ به خصوص سطح متوسطه ـ و تلاش برای رفع آن بود. اغلب علایم و شواهدی که در این مقطع در نوع رفتار، پوشش و مناسبات دانش‌آموزان انعکاس می‌یافت، بیانگر نوعی اختلال در ایجاد حس تعلق و تثبیت عناصر و مؤلفه‌های هویت ملی بود.

  • سازماندهی مهاجرت منابع انسانی

    سازماندهی مهاجرت منابع انسانی

    عباس تاجیک

    2 خرداد 1394 ساعت 08:22

    اگرچه مهاجرت فارغ‌التحصیلان دانشگاهی که به‌عنوان نیروی انسانی متخصص می‌توانند نقش مهمی در پیشبرد برنامه‌های توسعه و پیشرفت کشور داشته باشند، هزینه‌های متنوع و بسیار زیاد برای کشور دارد، اما به نظر می‌رسد که با نگاه مجدد به موضوع امکان تبدیل چالش و تهدید ناشی از آن به فرصت برای کشور ممکن است.

  • وضعیت پناهندگان و مهاجران افغانی در ایران

    وضعیت پناهندگان و مهاجران افغانی در ایران

    رسول سوری

    30 اردیبهشت 1394 ساعت 13:12

    سیلی از مهاجران افغانستان از اوایل دهه شصت به بعد، به خاطر اشغال این کشور توسط ارتش سرخ از یک‌سو و اشتراکات دینی، زبانی و تاریخی از سوی دیگر، رهسپار شهرهای ایران شدند. حدود سه دهه میزبانی ایران با خاطرات تلخ و شیرین فراوان‌، فراز و نشیب‌های زندگی مهاجران افغانی در ایران را رقم‌زده است. به‌خصوص که پناهندگان افغان انگیزه‌ی ضعیفی برای بازگشت دارند. در این مدت همواره جامعه‌ی ما در مواجهه با حجم گسترده‌ی مهاجران با مسائل چالش‌برانگیزی مواجه بوده است که برخی حتی آن را در زمره‌ی آسیب‌های اجتماعی طبقه‌بندی می‌کنند. آسیب به این معنی که مسئله‌ی مبتلا به جامعه‌ی ایران است و می‌تواند به تهدید تبدیل شود و استدلال می‌کنند که ایران قادر به تأمین نیازهای این حجم از مهاجرین افغانی نیست و حضور آنان امکانات، رفاه و فرصت شغلی و امنیت شهروندان ایران را متزلزل خواهد کرد. از سویی دیگر برخی حضور افغان‌ها در ایران را در صورت داشتن برنامه‌ریزی صحیح فرصتی در جهت پیشبرد جامعه به سمت توسعه و همین‌طور ترویج و انتقال فرهنگ و اندیشه‌ی ایرانی به خارج از مرز‌ها تلقی می‌کنند. با توجه به مطالبی که گفته شد، در این نوشتار سعی بر این است که وضعیت پناهندگان و مهاجران افغانی در ایران بررسی شود.

  • آسیب شناسی تفسیرهای اصل 15 قانون اساسی

    آسیب شناسی تفسیرهای اصل 15 قانون اساسی

    سالار سیف‌الدینی

    25 مهر 1393 ساعت 11:04

    درجایی که سخن از اصول قانون اساسی می‌رود، نمی‌توان از تحلیل درست حقوقی صرف‌نظر کرد و خارج از دایرة حقوق عمومی به تحلیل آن پرداخت. عدم رعایت این شیوه باعث شده است که بسیاری از تحلیل‌های دیگر، خالی از آسیب‌های حقوقی نباشد. این مقاله سعی دارد به بررسی آسیب‌های عمده در تحلیل اصل 15 از منظر حقوق عمومی بپردازد.
    اصل 15 قانون اساسی ج.ا.ا مقرر می‌دارد: «زبان و خط رسمی و مشترک مردم ایران فارسی است. اسناد و مکاتبات و متون رسمی و کتب درسی باید با این زبان و خط باشد. ولی استفاده از زبان‌های محلی و قومی در مطبوعات و رسانه‌های گروهی و تدریس ادبیات آن‌ها در مدارس، در کنار زبان فارسی آزاد است».

  • اقلیت‌های دینی در ج.ا.ایران؛ سیاست‌ها و راهبردها

    اقلیت‌های دینی در ج.ا.ایران؛ سیاست‌ها و راهبردها

    موسسه مطالعات ملی

    10 مهر 1393 ساعت 22:35

    وجود اقلیت‌های دینی، موجبات تنوع ‌فرهنگی و اجتماعی هر کشوری را فراهم می‌کند و تنوع ‌فرهنگی-اجتماعی از ویژگی‌های بارز اغلب کشورهای دنیا می‌باشد. ازاین‌رو، وجود اقلیت‌های دینی در یک جامعه سیاسی، همواره یکی از موضوعات بحث‌برانگیز در علوم سیاسی، روابط بین‌الملل و حقوق بوده است. تجربة تاریخی نشان داده است که تنوع ‌‌فرهنگی-اجتماعی نه‌تنها به‌خودی‌خود تهدیدی برای وحدت و یکپارچگـی ملی نبـوده، بلکه نمونـه‌های بسیـاری از ترکیب موفق همسانی در عین تمایز را پدید آورده است. در ایران نیز در کنار اکثریت مسلمان، اقلیت‌های غیرمسلمانی نیز وجود دارند که با داشتن تابعیت ایران از اعضای ملت بزرگ ایران محسوب می‌شوند. سؤال نوشتار حاضر این است که وضعیت اقلیت‌های دینی در ایران به چه صورت است؟ و چگونه می‌توان علی‌رغم وجود اقلیت‌های دینی در ایران، در مسیر وحدت و انسجام ملی حرکت نمود؟

  • دستیاری ویژه اقوام ایرانی و اقلیت‌های دینی؛ چالش‌ها و فرصت‌ها

    دستیاری ویژه اقوام ایرانی و اقلیت‌های دینی؛ چالش‌ها و فرصت‌ها

    سالار سیف‌الدینی

    20 شهریور 1393 ساعت 12:48

    شکل‌گیری دستیاری امور اقوام ایرانی و اقلیت‌های دینی در کابینه یازدهم حسن روحانی یکی از تازه‌ترین ابتکارها در حوزه سیاست‌گذاری قومی کشور بوده است به نظر می‌رسد فعلاً در حال حاضر طی کردن دوره‌ای از سنجش و مطالعه در این حوزه سهل و ممتنع است. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، تنها از اقلیت‌های دینی نام می‌برد که حقوق و منزلت آن‌ها شناسایی‌شده و رسمیت یافته است. قانون‌گذار سه بار از عنوان «اقلیت» در قانون اساسی استفاده کرده است که هر سه بار دلالت بر اقلیت دینی دارد. قانون اساسی دو بار از اصطلاح «قوم» در متن استفاده کرده است که به اصول ۱۵ و ۱۹ بازمی‌گردد. این اصطلاح در زبان فارسی دست‌کم دارای دو کاربرد مشخص می‌تواند باشد. یک کاربرد به معنی شاخه‌های یک خانواده بزرگ و مجموعه‌ای از خویشاوندان است که جمع آن اصطلاح «اقوام» را شکل داده است و تداول دوم ترجمه‌ای برای واژه اتنیک به معنی نژادها و گروه‌های مشخص نژادی در جوامع غرب است که جمع آن «قومیت‌ها» می باشد. با عنایت به زمان تصویب قانون اساسی به نظر نمی‌رسد که قانون‌گذار ایران به معنای دوم که مفهومی متاخر و محصول دهه ۱۹۸۰ است گوشه چشمی داشته باشد. دراین‌بین، انتخاب عبارت و تداول صحیح‌تر برای دستیاری ویژه «اقوام ایرانی و اقلیت‌های دینی» شایستة توجه و تقدیر است؛ اما استفادة گاه‌به‌گاه و احتمالا مسامحه‌ای از عبارت «اقلیت‌های قومی» به‌جای مفهوم بومی «اقوام ایرانی» در ساحت سیاسی کشور به‌ویژه در عرصه سیاست‌گذاری تااندازه‌ای دور از اندیشه شکل‌گیری کشور و دولت ایران است.