1. اتاق فکر استان‌ها

نوع مطلب: خبر

لرستان 23 شهریور 1395 ساعت 10:37

برگزاری جلسه کارگروه محیط زیست استان لرستان

اقتصاد مقاومتی و محیط‌زیست

اقتصاد مقاومتی و محیط‌زیست

سومین جلسه کارگروه محیط‌زیست اتاق فکر استان لرستان با حضور اعضای کارگروه، اساتید دانشگاه لرستان و سایر ارگان‌های مرتبط استانی دوشنبه مورخ 11 مرداد 95 در محل سالن کنفرانس ساختمان مرکزی دانشگاه لرستان برگزار شد.

حاضرین

هاشمی مدیر اتاق فکر استانی، یاراحمدی مدیر کارگروه محیط‌زیست اتاق فکر استانی، عادلی دبیر کارگروه محیط‌زیست، علی حقی‌زاده عضو هیئت‌علمی گروه آبخیزداری دانشگاه لرستان، لشنی‌زند از مرکز تحقیقات منابع طبیعی استان، زینی‌وند عضو هیئت‌علمی گروه آبخیزداری دانشگاه لرستان، زیدعلی مسئول کمیته تحقیقات آب منطقه ­ای استان و عباسی مدیر و عضو هیئت‌علمی گروه جغرافیای دانشگاه لرستان.

یار احمدی

در ابتدای جلسه یاراحمدی مدیر کارگروه محیط ‌زیست اتاق فکر استانی مطالبی را در مورد اقتصاد مقاومتی و لزوم حرکت به سوی توسعه پایدار بیان کردند. وی گفت نگاه ویژه به محیط‌زیست و اقتصاد مقاومتی در دانشگاه‌ها ضروری است و این مهم باعث می‌شود فشارها و تخریب‌هایی که به محیط‌زیست وارد می‌شود کمتر ‌شود. با توجه به بحران کم آبی که دامن‌گیر کشور شده است بهبود وضعیت محیط‌زیست می‌تواند بسیار مثمرثمر باشد. حفاظت از محیط‌ زیست مشارکت مردم را می‌طلبد و تا زمانی که رسانه‌ها به‌ویژه رسانه ملی آگاهی بخشی و اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی نکنند نمی‌توان راه به‌جایی برد. یار احمدی همچنین گزارش مختصری از مطالب ذکرشده در جلسه قبلی کارگروه محیط‌زیست را عنوان کردند.

هاشمی

در ادامه هاشمی مدیر اتاق فکر استانی دستور کار جلسه را بیان کردند. هاشمی با اشاره به نام‌گذاری سال 1395 به نام اقتصاد مقاومتی، اقدام و عمل توسط مقام معظم رهبری بر لزوم اجرایی کردن این اقتصاد در بخش‌های مختلف بخصوص محیط‌زیست اشاره داشتند. اثراتی که اقتصاد مقاومتی روی محیط‌زیست دارد و نقشی که می‌تواند مسائل زیست‌محیطی در توسعه اقتصاد استان داشته بحث‌هایی است که باید موردتوجه قرارگیرد. هاشمی همچنین بر لزوم حضور مسئولین دستگاه­های متولی در جلسات این کارگروه اشاره داشتند.

عادلی

عادلی دبیر کارگروه محیط‌زیست گزارشی را در مورد 24 بند ابلاغیه مقام معظم رهبری در مورد اصول اقتصاد مقاومتی ارائه کردند. در این گزارش 5 بند مرتبط با محیط‌زیست به‌صورت راهکارهای کاربردی برای اجرایی شدن در محیط‌زیست و منابع طبیعی استان برای به بحث گذاشتن قرائت گردید. مواردی ازجمله توسعه کارآفرینی همگام با طبیعت در محیط‌زیست و منابع طبیعی، چگونگی تعریف و پیاده­سازی اقتصاد محیط‌زیست دانش‌بنیان، استفاده از ظرفیت ایجادشده در کم کردن مصرف سوخت‌های فسیلی و استفاده از روش‌ها و سوخت‌های پاک جایگزین، ایجاد ظرفیت‌های محیط‌زیستی در تولیدات محصولات کشاورزی پایدار، مدیریت مصرف در بخش انرژی و غذا در راستای عملی کردن توسعه پایدار. وی همچنین در مورد لزوم استفاده از طرح­های با مشارکت مردم بومی در منابع طبیعی اشاره کردند و نمونه موفق این پروژه را طرح بین‌المللی حفاظت از تنوع زیستی زاگرس مرکزی با همکاری بخش محیط‌زیست سازمان ملل متحد بیان کردند که می­توان با رایزنی­ های لازم استان لرستان را نیز در این طرح پوشش داد. همچنین بهتر است برای حفاظت از محیط‌زیست اقتصاد منابع طبیعی را جایگزین اقتصاد کلاسیک کرده و از این نوع اقتصاد در جهت رسیدن به اهداف اقتصاد مقاومتی استفاده کرد. یکی از راه‌های این نوع اقتصاد استفاده از اکوتوریسم همگام با طبیعت می­ باشد.

حقی‌زاده

عضو هیئت‌علمی گروه آبخیزداری دانشگاه لرستان ضمن بیان وجود تخریب در محیط‌زیست استان لرستان بر این نکته اشاره داشتند که یکی از مشکلات استان عدم استفاده از پتانسیل موردنظر در محیط‌زیست و منابع طبیعی لرستان حتی در بخش آب می­باشد. حقی زاده در ادامه گفت در استان بحران آب وجود ندارد بلکه مشکل مدیریت آب وجود دارد. به‌عنوان نمونه می‌توان استفاده از گردشگری آبی یا هیدروتوریسم را به‌عنوان یکی از راهکارهای همگام با اقتصاد مقاومتی در محیط‌زیست استان لرستان بیان کرد. می‌توان برای منابع آبی فراوان موجود در استان طرح­هایی تهیه کرد و با حضور بخش خصوصی از این پتانسیل نهایت استفاده را برد. برای نمونه می­ توان از پتانسیل دریاچه گهر استفاده بیشتری داشت نه اینکه وضعیت تخریب فعلی را بیشتر کرد بلکه با بردن امکاناتی مانند تله کابین و یا حتی دهکده‌های گردشگری با مشارکت بخش خصوصی هم میزان سودآوری پایدار را بالا برد و هم حفاظت را بیشتر کرد. همچنین لازم است کشاورزی استان لرستان از کشاورزی استراتژیک (توسعه محصول هر منطقه بر اساس کشت‌های سنتی صورت گرفته از قبل) به سمت کشاورزی اقتصادمحور و بر مبنای پتانسیل سنجی هر منطقه ولو با کشت محصول جدید برود که لازمه آن هم‌زمانی کشاورزی، صنعت و توریسم در کنار هم است.

لشنی زند

هیچ فعالیت اقتصادی شکل نخواهد گرفت مگر اینکه در بستر محیط‌زیست باشد. برای اینکه این فعالیت‌های اقتصادی به‌صورت همگام با محیط‌زیست بکار خود ادامه دهند نیاز به تهیه سند آمایش سرزمین می­باشد، هرچند در حدود چهار دهه پیش سندی برای این آمایش سرزمین در ایران تهیه گردید اما اینکه چقدر در راستای این سند حرکت کرده‌ایم مهم است! چقدر به نقش تولیدات کشاورزی و دامداری که به استان لرستان تعلق‌گرفته است پایبندی وجود داشته و سؤال اینجاست چقدر این صنعت برای استان سود داشته و چقدر به منابع طبیعی ما آسیب رسانده است؟ متأسفانه ضعف در اجرا بوده و نه در تحقیقات زیرا طرح­ های زیادی تهیه‌شده است اما اجرایی نشده‌اند. یکی از راه‌های اجرایی شدن این طرح­ها ارتباط قوی­تر با مسئولین و نمایندگان مجلس می­باشد که تصمیمات غلط در کشاورزی تعطیل و تصمیمات مناسب‌تر جایگزین شود مانند کشت هندوانه که کاملاً غلط است. در واقع الگوی کشت غلط باعث تخریب منابع طبیعی استان شده است. می­توان یکی از اهرم­ های کارآفرینی در محیط‌زیست و منابع طبیعی استفاده از توریسم بجای نقش همیشگی باشد. یا می­ توان در زمینه گیاهان دارویی این قابلیت در استان را اقتصادی کرد و همچنین از طرح‌های پرورشی در بحث دانش‌بنیان فعالیت‌هایی را انجام داد. مثال این‌گونه طرح ­ها کشت زعفران در سال‌های گذشته در استان می­باشد که بازدهی بالایی داشته است و اکنون مورد استقبال روستاییان نیز قرارگرفته است. نمونه دیگر می­توان طرح استفاده از گونه­ های مرزه و مورد در غذای مرغداری­ ها می­باشد که بازدهی تولید گوشت را بالابرده است. البته از طرح­ های مشارکت مردمی هم می­توان به طرح حوزه ریمله اشاره کرد که متأسفانه عدم آموزش صحیح مردم بومی باعث نتیجه ندادن آن شد.

زینی وند

حفظ آب، خاک و پوشش گیاهی می‌بایست اساس فعالیت‌های اقتصادی بخصوص اقتصاد مقاومتی باشد. در زمینه‌هایی که نمی‌توانیم توسعه داشته باشیم حفظ وضعیت موجود مهم است. در واقع جلوگیری از تخریب خودش سود و منفعت اقتصادی است. بحث مهم این روزهای محیط‌زیست تغییر اقلیم، افزایش جمعیت و به‌تبع افزایش تعداد دام در منابع طبیعی و بلایای طبیعی مانند سیل به‌عنوان تهدید می‌­باشد. می‌­بایست در وهله اول اگر نمی‌توانیم توسعه همگام با محیط‌زیست استان داشته باشیم حداقل از تخریب بیشتر جلوگیری کنیم. یکی از خطرات زیاد موجود در منابع طبیعی استان وجود حدود دو و نیم برابر ظرفیت تعداد دام در مراتع استان است که به همراه خسارات ناشی از خشکسالی و سیل از مهم‌ترین هزینه‌های زیست‌‌محیطی می‌باشد. در همین راستا می‌­توان با استفاده از هزینه‌­های بسیار کمی مانند نصب سیستم هشدار سیل یا حتی در مواردی جابجایی روستاهای در معرض خطر، تأمین سوخت مردم بومی و کاهش اثرات آتش‌سوزی و گردوغبارهای موجود بسیاری از هزینه‌های تحمیل‌شده به محیط‌زیست استان را کاهش داد. حتی می‌توان با اجرای طرح­‌های با مشارکت مردم بومی مانند طرح‌­های منارید در سایر استان‌­ها به توسعه پایدار کمک کرد.

زید علی

در ادامه جلسه مسئول کمیته تحقیقات آب منطقه ­ای استان لرستان نکاتی را در مورد وضعیت آب در استان بیان کردند. ازجمله اینکه وزارت نیرو به دنبال این است که استان لرستان برداشت آب کشاورزی را محدود کند. برای مثال میزان 75 میلیون مترمکعب پروژه انتقال آب کاکارضا بسیار محدودتر شده است یا سطح زیرپوشش کشاورزی سد ایوشان از 4500 هکتار به 2500 هکتار رسیده است. اگر می‌خواهیم به سمت اقتصاد مقاومتی و توسعه پایدار حرکت کنیم نیاز به مهار آب‌های استان و استفاده از آن‌ها است متأسفانه این امر صورت نمی­ گیرد و در استان سد بزرگی وجود ندارد و برای مثال فقط در بارش‌های فروردین امسال حدود 1 میلیارد مترمکعب سیلاب خروجی وجود داشت که می­‌توانست بسیار کارگشا باشد. لازمه این کار این است که در شورای ملی آب اجازه برداشت و استفاده از آب خروجی استان را بدهند. در میانگین بلندمدت خروجی استان حدود 12 میلیارد مترمکعب است که فقط 1.5 میلیارد آن تابه‌حال مهار شده است و این نمی‌­تواند به اقتصاد استان کمک شایانی داشته باشد. متأسفانه در مواردی هم تصمیمات غلط و جانمایی نادرست حتی باعث خشک شدن رودخانه تیره دورود شده است. می­‌توانیم در بحث طرح انتقال آب کاکارضا حتی در صنعت اکوتوریسم هم سرمایه­ گذاری کرد. در این پروژه زیرساخت‌های لازم حتی برای پارک آبی وجود دارد. این طرح نقاط قوتی برای دسترسی به جنگل‌های اطراف چه برای توریسم و چه مواقع ضروری مانند آتش‌سوزی دارد. یکی دیگر از مشکلات موجود در راه اقتصاد مقاومتی عدم هماهنگی بین جهاد کشاورزی و آب منطقه‌ای لرستان در بحث الگوی کشت در استان است. متأسفانه هیچ‌کدام از این دو ارگان به‌صورت جدی مسئولیت اجرایی شدن الگوی کشت منطبق به شرایط آبی و اقتصادی استان را قبول نمی‌­کنند. برای این مهم بهتر است از مدیرانی که به‌صورت مستقیم با مردم در ارتباط هستند استفاده شود. وی در پاسخ سؤال یکی از شرکت‌کنندگان جلسه در مورد امکان توسعه هیدروتوریسم در رودخانه‌های استان این‌گونه جواب دادند که لازم است در استان سد ساخته شود تا هم بستر استفاده تفرجی فراهم شود و هم پشتوانه آبی برای کشاورزی وجود داشته باشد، برای مثال در سال گذشته پس از خشک شدن کشکان با رهاسازی آب سد ایوشان مشکلات بخش کشاورزی زیر سد حل شد. نباید مشکلات سد کرخه را 5 استان بالادست آن جبران کنند. همچنین در راستای تحقیقات تفاهم‌نامه‌ای با دانشگاه لرستان امضاشده است. در حال حاضر برای احیای آبخوان­ های استان طرح احیا و تعادل بخشی منابع آبی وجود دارد که می­ بایست در کنار آن ایجاد سد نیز داشته باشیم.

عباسی

مدیر و عضو هیئت‌علمی گروه جغرافیای دانشگاه لرستان بر لزوم استفاده از یک مدیریت با ابعاد چندگانه و استفاده از واژه حکم روایی در محیط‌زیست اشاره داشتند. وی سه ضلع مردم، دولت و بخش خصوصی را لازمه اجرای یک مدیریت یکپارچه و بدور از همپوشانی امور دانستند.

جمع‌بندی

در پایان جلسه یاراحمدی مدیرکارگروه محیط‌زیست اتاق فکر استان لرستان جمع‌بندی جلسه را ارائه کرد و به لزوم توجه به شش مورد حیاتی در جاری کردن اقتصاد مقاومتی در محیط‌زیست استان به شرح ذیل اشاره کردند:

  • ارائه طرح‌های علمی و کاربردی برای پتانسیل آبی استان بخصوص در جهت استفاده از هیدروتوریسم در بحث اقتصاد مقاومتی
  • ارائه پهنه­ بندی الگوی کشت براساس قابلیت‌های مناطق مختلف استان لرستان در جهت حفاظت از محیط‌زیست استان
  • مدیریت منابع آبی سطحی بخصوص آب ذخیره‌شده پست سدها به گونه‌ای گه توجیه لازم در اقتصاد محیط‌زیست را داشته باشد.
  • احیا آبخوان‌های استان لرستان به‌وسیله طرح­ های آبخیزداری همگام با محیط‌زیست.
  • فرهنگ­‌سازی و بالابردن سطح فرهنگ زیست‌محیطی مردم بومی بخصوص در بحث مدیریت مشارکتی منابع طبیعی.
  • استفاده از کشت گیاهان داروئی در قالب طرح های دانش‌بنیان در استان لرستان.

استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.
متون سیاستی منتشر شده در شمس، بیانگر دیدگاه نویسندگان بوده و لزوما نظر این شبکه نیست.

نظرات

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
با تشکر، نظر شما پس از تایید در سایت نمایش داده می‌شود.