1. اتاق فکر استان‌ها

نوع مطلب: خبر

خراسان رضوي 9 دی 1394 ساعت 17:59

مستند مادرکشی در دانشگاه فردوسی اکران شد

مستند مادرکشی در دانشگاه فردوسی اکران شد

مستند مادرکشی با موضوع حکمرانی آب توسط اتاق فکر استان خراسان رضویدوشنبه 7 دی ماه 1394 در آمفی تئاتر دانشکده علوم دانشگاه فردوسی مشهد با حضور کارگردان فیلم نمایش داده شد. این مستند نگاهی آسیب شناسانه به وضعیت حکمرانی آب در ایران دارد. این فیلم با رویکردی پژوهشی ضمن به تصویر کشیدن مظاهر و نتایج بحران آب، علل مختلف بوجود آمدن این بحران در ایران را بررسی کرده است.

عدم حضور مدیران استانی اداره آب

جمشیدی مدیرعامل جمعیت ناجیان آب از متولیان آب استان خراسان رضوی که در جلسه حضور نیافته بودند، شکایت کرد. جمشیدی عنوان کرد با اینکه دعوت نامه­ های مکرر (چه رسمی و چه غیر رسمی) برای متولیان آب استان ارسال شده بود با این حال در جلسه حضور نیافتند. مدیر عامل جمعیت ناجیان آب از اساتید حاضر در نشست سوال کردند آیا در مشکلات نمایش داده شده دلایلی همچون خشکسالی و یا تغییر اقلیم دخالت ندارد؟ آیا نخبگانی که در کشور وجود دارند می­ توانند به داد کشور برسند یا تنها می ­توانند نگران باشند؟ آیا برای حل بحران مدیریت آب امیدی وجود دارد؟

عمق فاجعه آب هنوز مشخص نشده است

علیزاده استاد بازنشسته گروه مهندسی آب دانشگاه فردوسی مشهد در مورد مستند مادرکشی گفت مستند به خوبی تهیه شده است؛ اما هنوز عمق فاجعه به خوبی نمایش داده نشده است و اثرات بی­ آبی و تخلیه روستاها و به تناسب آن افزایش فقر و فساد و فحشا به تصویر کشیده نشده است. این مستند ما را به یا شعر مولانا می­ اندازد:

دردی اســـت غیـــر مردن، آن را دوا نباشــد

پس من چگونه گـویــم، کاین درد را دوا کــن

حجت میان‌آبادی: ما در موضوع آب تمام نخبه­ هایمان را برای سازه ­های آبی آماده کردیم پس باید انتظاری جزء راه حل­ های سازه ­ای نداشته باشیم.

وی در ادامه گفت که در حال حاضر ما با آب علمی برخورد می­ کنیم؛ اما واقعیت آب این است که آب زندگی، فلسفه و اخلاق است. علیزاده گفت در بحران پیشرو نخبگان آب اصلا کوتاهی نکردند، ما در جمع حاضر کسانی را داریم که در کتاب­ها و نوشته­ های خود بارها مشکلات را بازگو کردند اما کسی حرف­ ها و تذکرات آنها را نشنید. وی همچنین گفت ما باید اول بپذیریم در اقلیم خشک زندگی می ­کنیم و پس از آن باید به فکر سازگاری باشیم.

لزوم نمایش مادرکشی برای نمایندگان مجلس

ولایتی استاد بازنشسته دانشگاه فردوسی مشهد گفت باید از این فیلم به عنوان اهرم اطلاع رسانی استفاده نمود و شاید حتی این فیلم بهتر است برای نمایندگان مجلس اکران شود. وی ابراز داشت ما هنوز فرهنگ زندگی در یک منطقه خشک را نمی­ دانیم و خود آقای کلانتری در زمان مدیریت خود بیشترین میزان بهره­ برداری از آب­ های زیرزمینی را داشتند. این موارد به این دلیل است که فرهنگ زندگی در مناطق خشک را نمی­ دانیم. اگر قرار است بار کج به منزل برسد باید آینده را به خوبی پیش ­بینی کنیم و تا حد امکان خود را با محیط سازگار کنیم.

حذف مردم در حکمرانی آب

علایی قائم مقام مدیر عامل آب منطقه­ ای استان خراسان رضوی در این نشست گفت؛ ما در تمام حوضه­ های راهبردی اشتباه داشتیم. نیاکان ما 8000 سال در این منطقه به درستی زندگی کردند و سرآمد جهانیان بودند. آب از زمان باستان متبرک بوده است ولی اشتباه ما از آنجا شروع شد که آب را به یک کالای اقتصادی تبدیل کردیم. در فرهگ اسلامی اسراف آب حرام بوده است. ما با فروش نفت و درآمد ناشی از درآمدهای نفتی تا توانستیم سازه­ های آبی درست کردیم تا آب را به نحوه های مختلف اسراف کنیم. وی ادامه داد همانطور که علیزاده گفت ما فرهنگ زندگی در اقلیم خشک گذشتگان مان را فراموش کرده ­ایم. مشکل دیگر حذف مردم در حکمرانی آب بود. ما زمانی که به درآمدهای نفتی رسیدیم مردم را از مدیریت کنار گذاشتیم.

ما در خراسان رضوی با وضعیتی بدتر از آنچه در فیلم کمیل سوهانی نشان داده شده است، روبرو هستیم. ما در خراسان رضوی از منابع آبی 120% برداشت می­ کنیم و این یعنی شکست. درست است که در مملکت خشکی زندگی می­ کنیم اما هنوز هم می­ توانیم به شرایط اولیه برگردیم به شرط اینکه مدیران انگیزه داشته باشند و مردم را هم در مشارکت وارد کنند.

شکل‌گیری مافیای آب

پروفسور پاپلی یزدی استاد بازنشسته دانشگاه تربیت مدرس تهران گفت دولتی­ ها نمی ­خواهند آب به مردم واگذار شود. آب یک مافیا است. در پنجاه سال گذشته مافیا حول اقتصاد آب تشکیل شده است و ما از آن بی­ اطلاع هستیم. بیشتر جلسات اینچنینی بازی آنها است و ما بازیچیه مافیای آب هستیم. در سال­ های گذشته که آب سطحی بیشتری وجود داشت، طرح­ های ذخیره آب­های سطحی پول زیادی را به خود اختصاص داد. حال که مافیای آب در آبهای سطحی نمی­ تواند مانور دهد، به سمت پروژه ­های نجات آب چرخیده است و می ­خواهد از این طریق پول های هنگفت به جیب بزند. تا زمانی که نتوانیم ماهیت مافیای آب را افشا کنیم از دست ما کاری بر نخواهد آمد. بنابراین بسیاری از اتفاقاتی که در آب بوجود آمده تقصیر مدیران میانی نیست.

از دست کشاورزان کاری بر نمی آید

برادران حسینی بهره بردار آب و کشاورز نمونه استان در این نشست گفت کار کشاورزان تولید غذاست. وی گفت باید آب مصرف کنیم تا غذا تولید کنیم. برادران حسینی در ادامه گفت در فیلم دیدم که دیگر از دست کشاورزان کاری بر نمی­ آید. همانطور که شاعر بزرگ فردوسی هم گفته است «توانا بود هر که دانا بود»، مسیر توانایی از دانایی خواهد گذشت. اگر متخصصان، به کشاوزران دانایی ندهند، کشاورزان هم در کارهایشان دچار چالش خواهند شد.

عدم وجود رشته دانشگاهی مذاکره آبی در کشور

حجت میان آبادی پژوهشگر سیاست­گذاری منابع آب در دانشگاه دلف هلند در این نشست گفت؛ متاسفانه بخش­ های مختلف مشکلات را به گردن یکدیگر می­ اندازند. مشکلات ایران در سه دسته، دانشگاهیان، مردم و دولتی­ ها قابل تقسیم است. در دانشگاهای کشور رشته سیاستگذاری و مذاکرات آبی نداریم. کشور ایران با 15 همسایه خود مرز آبی دارد ولی در کشور هیچ رشته دانشگاهی با عنوان مذاکره آبی وجود ندارد. ما در موضوع آب تمام نخبه­ هایمان را برای سازه ­های آبی آماده کردیم پس باید انتظاری جزء راه حل­ های سازه ­ای نداشته باشیم. نکته دیگر این که دولت، مردم و سمن ها باید دست از تقلید کورکورانه بردارند. در واقع ابعاد اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، سیاسی در مدیریت منابع آب بر حوضه آبریز خاص همان حوضه است و با شرایط دیگر حوضه­ های آبریز یکسان نیست.

تدوین: حمید عمرانیان دبیر کارگروه تخصصی آب، کشاورزی و محیط زیست اتاق فکر استان خراسان رضوی

استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.
متون سیاستی منتشر شده در شمس، بیانگر دیدگاه نویسندگان بوده و لزوما نظر این شبکه نیست.

نظرات

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
با تشکر، نظر شما پس از تایید در سایت نمایش داده می‌شود.
حمید آریا

11 دی 1394 ساعت 18:50

آقای جمشیدی گلایه داشتند که مسئولین آب استان در جلسه شرکت نداشته اند ولی مگر آقای علائی عضو هیئت مدیره آب منطقه ای خراسان رضوی نیستند که در پانل ایشان را می بینیم