1. اولویت‌های سیاستی
  2. >
  3. نظام‌های پرداخت و بیمه سلامت

نوع مطلب: یافته‌های‌ پژوهشی سیاستی

25 بهمن 1396 ساعت 09:12 شماره مسلسل: 6600487

وزارت امور اقتصادی و امور دارایی گزارش کرد:

چالش‌ها و راهکارهای طرح تحول سلامت

چالش‌ها و راهکارهای طرح تحول سلامت

دفتر تحقیقات و سیاست‌های مالی وزارت امور اقتصادی و دارایی در آبان ماه 1396 گزارشی با عنوان «بررسی طرح تحول سلامت: چالش‌ها و راهکارها» منتشر کرد که در آن عمدتا چالش‌های مالی طرح تحول سلامت بررسی شده است.

طرح تحول سلامت که در اردیبهشت 1393 با سه رویکرد حفاظت مالی از مردم، ایجاد عدالت در دسترسی به خدمات سلامت و ارتقای کیفیت خدمات اجرا شد با گذشت 3 سال از اجرا دچار چالش‌های مهمی شده است که به دلیل اهمیت ویژه‌ی این طرح در سطح جامعه لزوم اصلاح آن به صورت جدی احساس می‌شود.

بخشی از منابع مالی قانونی تامین‌کننده‌ی هزینه‌های نظام سلامت عبارت است از:

  • یک درصد مالیات بر ارزش افزوده
  • 10 درصد منابع هدفمندی یارانه‌ها
  • عوارض بر تولید و واردات و عرضه‌ی کالاها و خدمات آسیب‌رسان
  • عوارض بر مواد دخانی و قندی
  • تخصیص اعتبار از طریق منابع عمومی و اختصاصی قوانین بودجه سنواتی و همچنین برخی کمک‌ها از جمله افزایش تنخواه گردان موضوع ماده 10 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت
  • اعتبارات موضوع ماده 12 قانون تشکیل سازمان مدیریت بحران کشور
  • 10 درصد از حق بیمه پرداختی شخص ثالث

عملکرد اعتبارات (عمومی و اختصاصی) وزارت بهداشت در اجرای طرح تحول سلامت طی سال‌های 95-1392

(میلیارد ریال-درصد)

شایان ذکر است در بودجه سال 1396 بیش از 93 درصد اعتبارات این بخش مربوط به اعتبارات هزینه‌ای بوده است به نحوی که بخش عمده‌ای از این اعتبارات در ارتباط با پرداخت به حقوق و دستمزد و جبران خدمات پزشکان و کارکنان وزارت بهداشت تخصیص یافته است.

چالش‌های طرح تحول سلامت

  1. تغییر هرم جمعیتی: با توجه به رشد کاهنده جمعیت کشور و روند رو به رشد پیر شدن جمعیت طی سال‌های اخیر؛ هرم جمعیتی کشور به سمت افزایش جمعیت استفاده‌کننده از خدمات درمانی رو به افزایش است و همین امر باعث خواهد شد تعهدات و بار مالی دولت از محل طرح تحول سلامت در سال‌های آتی به رو فزونی بگیرد.
  2. افزایش تصدی‌گری دولت و به حاشیه رفتن وظایف حاکمیتی: ماموریت اصلی وزارت بهداشت سیاست‌گذاری، تنظیم مقررات، نظارت و ارزیابی بخش‌های مرتبط با سلامت است اما عملا مشاهده می‌شود که خود این وزارتخانه به بزرگ‌ترین ارائه دهنده خدمات درمانی تبدیل شده است. در طرح تحول سلامت نیز وزارت بهداشت مسئول نظارت و ارزیابی طرحی است که خود تامین مالی و اجرای آن را بر عهده دارد. عملکرد بودجه عمومی وزارت بهداشت از 217044 میلیارد ریال در سال 1392 به بیش از 626889 میلیارد ریال در سال 1396 رسیده است که رشد 189 درصدی اعتبارات در مقایسه با سنوات قبل از آن بی‌سابقه است که نشان از افزایش تصدی‌گری دولت در این حوزه دارد.
    محور اصلی طرح تحول سلامت، درمان است، در حالی که پیشرفت حقیقی در سلامت جامعه مبتنی بر مراقبت‌های پیشگیرانه است.

  3. محدودیت منابع عمومی: در حال حاضر با توجه به محدود بودن منابع مالی بودجه عمومی امکان تامین مالی پایدار طرح تحول سلامت با چالش‌های مواجه است. در حالی که تداوم روند کنونی طرح تحول، گسترش توقع و انتظار جامعه پزشکی (افزایش درآمد) و مردم (خدمت ارزان) است.
  4. پیشی گرفتن هزینه‌های درمان نسبت به خدمات بهداشتی و پیشگیری: محور اصلی طرح تحول سلامت، درمان است، در حالی که پیشرفت حقیقی در سلامت جامعه مبتنی بر مراقبت‌های پیشگیرانه است. در حال حاضر با توجه به روند فزاینده سهم درمان در اجرای طرح تحول سلامت، رویکرد تزریق منابع در طرح مزبور جای خود را به رویکردهای کنترل هزینه (افزایش سهم پیشگیری و بهداشت) داده است و «بیمارمحوری» در بخش درمان به جای رویکرد «سلامت‌محوری» موجب شده است هزینه‌های درمان نسبت به هزینه‌های بهداشتی و پیشگیرانه پیشی گرفته و بار مالی دولت از این محل نیز افزایش یابد.
  5. گستردگی و پراکندگی سازمان‌ها و نهادهای متولی سلامت و تامین رفاه: از دیگر چالش‌های موجود در حوزه سلامت گستردگی و پراکندگی سازمان‌ها و نهادهای متولی این امر از جمله سازمان بهزیستی، سازمان بیمه سلامت، بنیاد شهید و امور ایثارگران، سازمان تامین اجتماعی، بنیادهای خیریه، سازمان‌های وابسته به نیروهای مسلح، سایر موسسات عمومی (شهرداری‌ها و نهادهای عمومی) است که به نوعی در تامین سلامت و رفاه اجتماعی مردم مشارکت دارند و از بودجه عمومی نیز استفاده می‌کنند.
  6. کسری شدید منابع مالی صندوق‌های بیمه‌ای: پس از اجرای طرح تحول سلامت دو بیمه اصلی درمان پایه کشور (سازمان تامین اجتماعی و سازمان بیمه سلامت که بیشترین بار مالی هزینه‌های مالی را بر عهده دارند) با رشد شدید هزینه‌های درمانی مواجه شدند. طی دو سال پس از اجرای طرح تحول سلامت هزینه‌های درمان تامین اجتماعی بیش از 44 درصد در سال رشد داشته است. بر اساس محاسبات سازمان تامین اجتماعی در سال 1393 و 1394 بیش از 65000 میلیارد ریال بار مالی مضاعف بر دوش این سازمان قرار گرفته است.

در خصوص سازمان بیمه سلامت نیز به استناد قانون بودجه سال 1396 هزینه‌ها با رشد فزاینده از 48755 میلیارد ریال در سال 1394 به 100000 میلیارد ریال در سال 1396 رسیده است.

  1. بدهی‌های بخش سلامت: در حال حاضر بدهی وزارت بهداشت در حوزه بیمارستانی (حقوق و دستمزد و کارانه پزشکان و متخصصان و ...) و همچنین بدهی به سازمان‌های دارویی در مجموع بالغ بر 150000 میلیارد ریال است که از این میزان بالغ بر 40000 میلیارد ریال آن بدهی دارویی است. در مقابل بالغ بر 120000 میلیارد ریال وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از سازمان‌های بیمه‌ای بات خدمات درمانی ارائه شده طلبکار است. بر این اساس در صورت پرداخت مطالبات بیمارستان‌ها از جانب سازمان‌های بیمه‌ای، حداکثر بدهی یا به عبارتی دیگر کسری اعتبارات بخش سلامت 30000 میلیارد ریال است.

پیشنهادها

  1. اصلاح نظام پرداخت هدفمندی یارانه‌ها و سایر پرداخت‌های انتقالی دولت
  2. ارتقا کنترل و نظارت وزارت بهداشت بر خدمات بخش خصوصی
  3. تعیین تکلیف بدهی‌های حوزه سلامت
  4. ارتقا درآمدهای پایدار دولت از طریق برقراری مالیات سلامت جهت کمک به تامین مالی طرح تحول سلامت
  5. مدیریت وزارت بهداشت بر کلیه امور مربوط به سلامت
  6. ارتقا امنیت غذایی از طریق محصولات ارگانیک
  7. تجدید ساختار بیمه‌ها و تجمیع آنها در قالب صندوق مشترک
  8. برون‌سپاری خدمات بهداشت و درمان و ارائه برنامه زمان‌بندی مشخص در اجرای اصل 44 قانون اساسی
  9. اجرای برنامه‌ها و سیاست‌های منظور شده در قانون برنامه ششم توسعه و قانون احکام دایمی برنامه‌های توسعه.
استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.
متون سیاستی منتشر شده در شمس، بیانگر دیدگاه نویسندگان بوده و لزوما نظر این شبکه نیست.

نظرات

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
با تشکر، نظر شما پس از تایید در سایت نمایش داده می‌شود.