1. حوزه‌های سیاستی
  2. >
  3. سیاست اقتصادی
  4. >
  5. صنعت و معدن

نوع مطلب: مرور سیاست

25 دی 1396 ساعت 18:33 شماره مسلسل: 2200462

نگاهی به صنعت گل و گیاه در ایران

صنعت پژمرده

صنعت پژمرده

صنعت گل و گیاه تا حد زیادی به اقلیم منطقه‌ پرورش آن بستگی دارد و کشور ما به دلیل شرایط طبیعی مناسب، در پرورش گل و گیاه، جزء پانزده کشور اول دنیاست، اما به لحاظ اقتصادی و صادرات گل و گیاه از موقعیت مناسبی در سطح جهان برخوردار نیست.

طبق آخرین اطلاعات و آمار منتشر شده از وزارت جهادکشاورزی، در سال ۱۳۹۴، مساحتی معادل ۶۳۲۹.۶ هکتار مزرعه گل و گیاه در کشور وجود دارد، که نزدیک به ۳۶ درصد از این مساحت بصورت گلخانه و مابقی بصورت فضای باز، به تولید و پرورش گل و گیاه زینتی می‌پردازند و استانهای تهران، مازندران، خوزستان، مرکزی و گیلان بیشترین مساحت، پرورش گل و گیاه در کشور را به خود اختصاص داده‌اند، همچنین استان تهران با سهمی بیش از پنجاه درصد، از تولید کل کشور در رتبه نخست و استانهای مازندران، فارس، مرکزی و خوزستان در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

با استفاده از اطلاعات موجود در آمارنامه وزارت جهادکشاورزی در سال ۱۳۹۴، سرانه تولید گل شاخه بریده در کشور برای سال‌های ۱۳۹۴-۱۳۸۶ محاسبه گردیده که در جدول زیر ارائه شده است.

طبق برآوردهای انجام شده، در این دوره بطور متوسط کمتر از ۳۰ شاخه، برای هر فرد ایرانی، در کشور گل تولید شده است، در حالیکه میزان سرانه مصرف گل در جهان ۱۵۰ گل شاخه بریده برآورد شده است، و اگر بصورت حدی، سرانه تولید را برابر با سرانه مصرف در نظر بگیریم و صادرات و ضایعات گل وجود نداشته باشد، در مقایسه با مقدار سرانه جهانی، تفاوت فاحشی دیده می‌شود؛ و با این میزان تولید، سهم اندکی از بازار جهانی را کشور ما به خود اختصاص می‌دهد.

با مراجعه و مقایسه‌ آمار منتشر شده از صادرات گل شاخه بریده در جهان(۱)، در سال ۲۰۱۶ میلادی، کشور هلند با سهم ۴۵.۸ درصدی از کل صادرات گل شاخه بریده دنیا و درآمدی معادل ۳.۵ میلیارد دلار رتبه اول صادرکنندگان بر‌تر را داشته است و کشور کلمبیا با ۱۷ درصد از سهم جهان و صادرات ۳.۱ میلیارد دلار جایگاه دوم و اکوادور با سهم ۱۰.۴ درصد و صادرات ۸۰۲.۵ میلیون دلار جایگاه سوم و کشورهای دیگری همچون کنیا، چین، مالزی، ایتالیا، بلژیک، آلمان و.... در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

کشور ما با صادرات ۱۱۹ هزار دلاری و سهم ناچیزی معادل دو هزارم درصد از سهم کل جهان، در رتبه ۸۱ جهان قرار گرفته است.

جمع تولیدات فقط ۱۵ کشور از جهان، ۹۲.۷ درصد از سهم صادرات جهانی را شامل می‌شود. کشور ما با صادرات ۱۱۹ هزار دلاری و سهم ناچیزی معادل دو هزارم درصد از سهم کل جهان، در رتبه ۸۱ جهان قرار گرفته است.

دوباره به جدول زیر رجوع کنید، و به آمار تولید گل شاخه بریده از ۱۳۹۴-۱۳۸۶ کشور، توجه کنید، تغییرات پر نوسانی طی این دوره دیده می‌شود، کاملا مشخص است که تولید، یک روند منطقی را دنبال نکرده است و یا سیاست‌ها و برنامه‌های استراتژیک و هدفمندی وجود نداشته و یا اگر بوده، نتوانسته است، نوسانات این صنعت را مهار کند و در جهت افزایش تولید پیش ببرد.

از سویی دیگر سرانه پایین مصرف گل در کشور، نشان دهنده‌ تقاضای اندک ایرانی‌ها برای خرید گل و گیاه می‌باشد، و در سبد هزینه خانوارهای کشور خرید گل و گیاه از اولویت بسیار پایینی برخوردار است، به عبارتی دیگر تقاضای خرید گل و گیاه پایین است، که خود عاملی موثر، در عدم رونق این صنعت می‌باشد.

پس چه باید کرد؟ بی‌توجه از کنار این صنعت رد شویم؟ یا در پی تغییر وضعیت و بهبود آن باشیم؟

راهکارهای زیر را می‌توان پیشنهاد داد:

🔸 تحریک تقاضای داخلی؛ با تبلیغات هدفمند، افزایش برپایی نمایشگاه‌های گل و گیاه در سطح کشور و حمایت از برگزاری جشنواره‌های محلی در فصل برداشت گل از گلستان‌های طبیعی کشور؛

🔸 تدوین برنامه‌های استراتژیک و زمان‌بندی شده، در جهت توسعه‌ی صادرات با هدف تسخیر و تداوم حضور در بازارهای کشورهای پیرامون؛

🔸 ترویج و آموزش در جهت استفاده از بسته‌بندی‌های مناسب، با بهره‌گیری از فنآوریهای نوین در جهت کاهش ضایعات و دستیابی به قدرت رقابتی بهتر در بازارهای صادراتی؛

🔸 اعطای تسهیلات مناسب (صرفا نه ارزان قیمت) در جهت توسعه صنعت گل و گیاه در کشور با توجه و اهمیت دادن به اقتصاد فضا و جغرافیای طبیعی مناطق؛

🔸 اعطای تسهیلات ارزان قیمت و بررسی همه جانبه‌ی امکان گسترش تولید به مزارع فعال با مقیاس کوچک با هدف بهره‌گیری از صرفه‌های مقیاس و یا افزایش بهره‌وری مزارع پرورش گل و گیاه؛

🔸 حمایت از تولید گل و گیاهانی متناسب با اقلیم کشور و با کمترین نیاز آبی؛

🔸 ایجاد ارتباط موثر در بین پرورش‌دهندگان و صادرکنندگان گل و گیاه با مجامع علمی و پژوهشی در داخل و خارج از کشور و حمایت از ایجاد کارگاه‌های آموزشی؛

🔸 حمایت و تشویق، برندسازی با هدف اثرگذاری مثبت بر خریداران داخلی و بین‌المللی؛

🔸 حفظ و حراست از گونه‌های گیاهی نادر کشور، با جلوگیری از قاچاق پیاز، قلمه و بذر این گیاهان؛

🔸 حمایت و ترویج کشت ارگانیک گل و گیاه در مزارع کشور؛

و ...

در آخر با امید به اینکه، در سبد هزینه‌ی خانواده های ایرانی، گل‌ها و گیاهان زیبای سرزمین ما همیشه دیده شوند.

منابع

۱. برگرفته از سایت (www.worldstopexports.com)

استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.
متون سیاستی منتشر شده در شمس، بیانگر دیدگاه نویسندگان بوده و لزوما نظر این شبکه نیست.

نظرات

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
با تشکر، نظر شما پس از تایید در سایت نمایش داده می‌شود.
مهرداد مطبوع ریاحی

26 دی 1396 ساعت 08:34

با سلام
راهکار بسیار کارآمد تری که در این خصوص وجود دارد
سرمایه گذاری مشترک در قالب Joint venture با کمپانی های مطرح جهان در صنعت گلخانه و پرورش گل و گیاه است که بلحاظ داشتن چهار فاکتور بسیار تعیین کننده تکنولوژی high tech، ارقام برتر، خوشنام برند و داشتن سهمی مهم و مشتریان ثابت و سنتی در بازار جهانی نگرانی های موجود بخصوص بلحاظ استاندارد های تولید، بسته بندی و بازار مصرف خارجی را در کشور رفع می کند، روند کار بایستی بصورتی باشد که خرید تضمینی یا به عبارتی صادرات محصول و آموزش پرسنل ایرانی در تعهدات شرکت خارجی گنجانده شود. بدیهی است که بخاطر ارزان بودن نیروی کار و انرژی در ایران نسبت به کشوری مانند هلند و اقلیم مناسب و همچنین نزدیکی به بازار مصرف کشورهای حاشیه خلیج فارس چنین راهبردی جذابیت سرمایه گذاری برای کمپانی های خارجی داشته باشد و در قالب مکانیسم برد- برد تعریف خواهد شد، مضاف بر این اگر بکی از فاکتورهایی کلیدی و اساسی در موفقیت صنعت گل و گیاه را بازار فروش مطمئن بدانیم در این راهبرد علاوه بر مزایای گسترده نظیر اشتغال، تربیت نیروی متخصص برای فعالیت در این صنعت، ریسک سر مایه گذاری بخصوص برای طرف ایرانی بشدت کاهش خواهد یافت.