1. حوزه‌های سیاستی
  2. >
  3. سیاست محیط زیست
  4. >
  5. توسعه پایدار

نوع مطلب: خلاصه سیاستی

25 تیر 1396 ساعت 21:54 شماره مسلسل: 1100345

نگاهی به پیامدهای «واقعی نبودن قیمت تعرفه‌های برق»

پیک مصرف برق و اتلاف سالانه 15000 میلیارد تومان

پیک مصرف برق و اتلاف سالانه 15000 میلیارد تومان

وزارت نیرو به‌عنوان متولی صنعت برق کشور هر سال بیانیه‌ها و اطلاعیه‌های زیادی در رسانه‌های مختلف برای توصیه به مردم جهت کاهش مصرف خود به‌ویژه در دوره اوج بار تابستان منتشر می‌کند. اما با این وصف، هنوز نتوانسته به توفیقات چندانی در زمینه کاهش مصرف برق دست یابد. بخش اعظمی از این مسئله به‌زعم کارشناسان این صنعت به «واقعی نبودن قیمت برق» برمی‌گردد.

گزارش‌های هواشناسی در 6 ماهه اخیر حاکی از آن است که دمای هوا با شتاب فزاینده‌ای در مقایسه با سال گذشته در حال افزایش است، به‌طوری‌که در هفته‌های اخیر شاهد بودیم که به‌طور کم‌سابقه‌ای در روزهای پایانی هفته گذشته دمای استان‌هایی چون خوزستان، هرمزگان و سیستان بلوچستان به بیش از 50 درجه رسید. درجه حرارتی که پیش‌ازاین، این استان‌ها آن را در نیمه‌های تیرماه و مردادماه تجربه می‌کردند، نه در خردادماه! به‌عبارت‌دیگر، مقایسه متوسط دمای هوای کشور در هفته گذشته، با مدت مشابه سال قبل نشان می‌دهد دمای هوا حدود 3 درجه افزایش یافته است. بالطبع افزایش این میزان دمای هوا برابر با افزایش مصرف برق و استفاده از وسایل سرمایشی در کشور است. در روز چهارشنبه 24 خردادماه خوزستان شاهد رکوردزنی پیک بار مصرف برق بود. به‌طوری‌که در این روز پیک مصرف برق در این استان به حدود 7886 مگاوات رسید، این در حالی است که پیک بار مصرف برق استان در سال گذشته برابر با 7858 مگاوات بوده است؛ البته با ذکر این نکته که استان خوزستان این میزان بار مصرف را در سال گذشته در نیمه‌های تیر و مرداد تجربه کرده بود نه در خردادماه!

قیمت هر کیلووات ساعت برق برای وزارت نیرو حدود 100 تومان هزینه دربردارد، اما مشترکین بابت هر کیلووات ساعت برق حدود 50 تا 60 تومان پرداخت می‌کنند!

نگاهی به میزان پیک مصرف برق در 16 منطقه برق کشور نشان می‌دهد که به‌طور متوسط در این 16 منطقه، پیک مصرف برق در مقایسه با مدت مشابه سال قبل حدود 7.17 درصد رشد داشته است، که البته این میزان برای برخی از مناطق از جمله کرمان و خوزستان تا 12.04 درصد بالاتر رفته است (نمودار 1).

بر اساس آمارهای اعلام‌شده از سوی شرکت مدیریت شبکه برق ایران، پیک مصرف برق در سال گذشته در کشور برابر با 53623 مگاوات بوده که پیش‌بینی می‌شود در سال جاری به بیش از 55 هزار مگاوات برسد. بر اساس گزارش‌های اعلام‌شده از سوی وزارت نیرو ایجاد هر 1000 مگاوات ظرفیت جدید نیروگاهی چیزی نزدیک به 2000 میلیارد تومان هزینه دربردارد (بدون احتساب هزینه‌های توزیع و انتقال برق). بنابراین چنانچه پیش‌بینی‌ها از میزان افزایش مصرف برق در تابستان سال جاری تحقق یابد، کشور برای جلوگیری از بروز خاموشی سراسری نیازمند این است که سالانه چیزی حدود 5000 تا 6000 مگاوات نیروگاه جدید وارد مدار کند. بلکه این‌گونه بتواند بر 2000 تا 3000 مگاوات افزایش پیک مصرف در تابستان فائق آید. به‌عبارت‌دیگر، کشور برای عبور از پیک تابستان، هر سال به‌طور متوسط نیازمند سنکرون کردن 5 تا 6 هزار مگاوات(5 درصد از کل ظرفیت منصوبه نیروگاهی کشور) نیروگاه جدید به شبکه برق کشور است.

تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد اوج بار مصرف برق در تابستان و در فاصله 15 تیر لغایت 15 شهریورماه و عمدتاً در ساعات میانی روز (14 تا 17 بعدازظهر) اتفاق افتاده است؛ یعنی اوج پرباری مصرف برق در کشور نزدیک به 200 ساعت است.

به سخن دیگر، صنعت برق کشور برای جبران و پوشش این 200 ساعت پیک، سالانه مجبور است چیزی حدود 15000 میلیارد تومان هزینه کند. جالب اینکه در سایر روزهای سال(به‌جز آن 200 ساعت دوره پیک) میزان مصرف برق کشور در اوج پرباری حدود 35 هزار مگاوات است، و این در حالی است که ظرفیت منصوبه نیروگاه‌های کشور بیش از 76 هزار مگاوات است که توانایی قدرت عملی حدود 56 هزار مگاوات را داراست.

بر این اساس کشور در حالی سالانه 15 هزار میلیارد تومان هزینه ایجاد نیروگاه‌های جدید می‌کند که مابقی ایام سال چندان نیازی به آن‌ها نیست!

برای اینکه بهتر بتوان این مسئله را تبیین کرد، باید اشاره شود که با این هزینه می‌توان سالانه چیزی حدود 30000 تخت بیمارستانی (ایجاد هر تخت بیمارستانی 500 میلیون تومان هزینه دربردارد) و بیش از 100000 کلاس درس جدید (ایجاد هر کلاس درس جدید 150 میلیون تومان هزینه در بر دارد) در کشور ایجاد کرد. به سخن دیگر، با این رقم سرسام‌آور می‌توان سالانه در همه استان‌های کشور 30 بیمارستان 1000 تختخوابی مانند بیمارستان میلاد، یا چندین دبیرستان بزرگ مانند «دبیرستان البرز» در کشور ایجاد کرد.

البته باید اشاره کرد که وزارت نیرو به‌عنوان متولی صنعت برق کشور هر سال بیانیه‌ها و اطلاعیه‌های زیادی در رسانه‌های مختلف برای توصیه به مردم جهت کاهش مصرف خود به‌ویژه در دوره اوج بار تابستان منتشر می‌کند. اما با این وصف، هنوز نتوانسته به توفیقات چندانی در زمینه کاهش مصرف برق دست یابد. بخش اعظمی از این مسئله به‌زعم کارشناسان این صنعت به «واقعی نبودن قیمت برق» برمی‌گردد. طوری که قیمت هر کیلووات ساعت برق برای وزارت نیرو حدود 100 تومان هزینه در بر دارد، اما مشترکین بابت هر کیلووات ساعت برق حدود 50 تا 60 تومان پرداخت می‌کنند؛ یعنی به ازای هر کیلووات ساعت فروش برق، وزارت نیرو و صنعت برق حدود 40 تا 50 تومان ضرر می‌دهد! حال سؤال این است که آیا می‌توان با چنین قیمت ناچیزی انتظار داشت که مردم به این کالای مصرفی به‌عنوان یک امر باارزش بنگرند؟! آیا می‌توان انتظار داشت بخشی از بار مالی ناشی از تولید برق را بر روی شرکت‌های خارجی گذاشت، و سرمایه 15000 میلیاردی را دوباره به آغوش وطن برگرداند و صرف ساخت سایر امکانات رفاهی در کشور نمود؟ آیا اصلاً شرکت‌های خارجی تمایلی پیدا می‌کنند با این نرخ وارد بازار برق ایران شوند؟ اگر سرمایه و تکنولوژی خارجی وارد کشور نشود، آیا می‌توان انتظار بهبود تکنولوژی در این صنعت را داشت؟ آیا می‌توان انتظار داشت که روند کاهش تعرفه در مناطق گرمسیری، که در سال جاری نیز استان سیستان و بلوچستان مشمول آن شد، تسرّی یابد؟ و ... . بنابراین به نظر می‌رسد این مسئله نیازمند یک بازنگری دوباره و جدی است؛ به‌ویژه با توجه به شرایط کنونی که به نظر می‌رسد سال‌به‌سال ما هم‌زمان با افزایش دما، شاهد رونق صنعت، کشاورزی و امور تجاری و متعاقب آن افزایش مصرف برق در کشور نیز باشیم.

استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.
متون سیاستی منتشر شده در شمس، بیانگر دیدگاه نویسندگان بوده و لزوما نظر این شبکه نیست.

نظرات

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
با تشکر، نظر شما پس از تایید در سایت نمایش داده می‌شود.